(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 073

॥ శ్రీః ॥
3.73. అధ్యాయః 073
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
కేశిన్యా బాహుకస్య జలాగ్న్యుత్పాదనాద్యద్భుతకర్మనివేదితయా దమయంత్యా పునఃపరీక్షణాయ తంప్రతి కన్యాపుత్రయోః ప్రేపణం ॥ 1 ॥
బాహుకేన సబాష్పం పుత్రయోః పరిరంభణం।
కేశినీంప్రతి స్వకర్మణః కారణాంతరకథనేనాపహ్నవశ్చ ॥ 2 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

బృహదశ్వ ఉవాచ। 3-73-0x(1966)18690)
కేశిన్యాస్తద్వచః శ్రుత్వా దమయంతీ విశాంపతే।
శంకమానా నలం తం వై కేశినీమిదమబ్రవీత్ ॥ 3-73-1(18691)
గచ్ఛ కేశిని భూయస్త్వం పరీక్షాం కురు బాహుకే।
అబ్రువాణా సమీపస్థా చరితాన్యస్య లక్షయ ॥ 3-73-2(18692)
యదా చ కించిత్కుర్యాత్స కారణం తత్ర భామిని।
తత్రసంచేష్టమానస్య సంలక్షేథా విచేష్టితం ॥ 3-73-3(18693)
న చాస్య ప్రతిబంధేన దేయోఽగ్నిరపి కేశిని।
యాచతే న జలం దేయం సకృచ్చాత్వరమాణయా।
ఏతత్సర్వం సమీక్ష్యత్వం చరితం మే నివేదయ ॥ 3-73-4(18694)
నిమిత్తం యత్త్వయా దృష్టం బాహుకే దైవమానుషం।
యచ్చాన్యదపి పశ్యేథాస్తచ్చాఖ్యేయం త్వయా మమ ॥ 3-73-5(18695)
దమయంత్యైవముక్తా సా జగామాథ చ కేశినీ।
నిశాంయాథ హయజ్ఞస్య లింగాని పునరాగమత్ ॥ 3-73-6(18696)
సా తత్సర్వం యథావృత్తం దమయంత్యై న్యవేదయత్।
నిమిత్తం యత్తయా దృష్టం బాహుకే దివ్యమానుషం ॥ 3-73-7(18697)
కేశిన్యువాచ। 3-73-8x(1967)
దృఢం శుచ్యపదానోసౌ న మయా మానుషః క్వచిత్।
దృష్టపూర్వః శ్రుతో వాఽపి దమయంతి తథావిధః ॥ 3-73-8(18698)
హ్రస్వమాసాద్య తు ద్వారం నాసౌ వినమతే క్వచిత్।
తం తు దృష్ట్వా యథాసంగముత్సర్పతి యథాసుఖం।
సంకటేఽప్యస్య సుమహద్వివరం జాయతేఽధికం ॥ 3-73-9(18699)
ఋతుపర్ణస్య చార్థాయ భోజనీయమనేకశః।
ఋతుపర్ణస్య చార్థాయ భోజనీయమనేకశః।
ప్రేషితం తత్రరాజ్ఞా తు మాంసం బహు చ పాశవం ॥ 3-73-10(18700)
తస్య ప్రక్షాలనార్థాయ కుంభాస్తత్రోపకల్పితాః।
తే తేనావేక్షితాః కుంభాః పూర్ణా ఏవాభవంస్తతః ॥ 3-73-11(18701)
తతః ప్రక్షాలనం కృత్వా సమధిశ్రిత్య బాహుకః।
తృణముష్టిం సమాదాయ సవితుస్తం సమాదధత్ ॥ 3-73-12(18702)
అథ ప్రజ్వలితస్తత్ర సహసా హవ్యవాహనః।
తదద్భుతతమం దృష్ట్వా విస్మితాఽమిహాగతా ॥ 3-73-13(18703)
అన్యచ్చ తస్మిన్సుమహదాశ్చర్యం లక్షితం మయా।
యదగ్నిమపి సంస్పృశ్య నైవాసౌ దహ్యతే శుభే ॥ 3-73-14(18704)
ఛందేన చోదకం తస్య వహత్యావర్జితం ద్రుతం।
అతీవ చాన్యత్సుమహదాశ్చర్యం దృష్టవత్యహం ॥ 3-73-15(18705)
యత్స పుష్పాణ్యుపాదాయ హస్తాభ్యాం మమృదే శనైః।
మృద్యమానాని పాణిభ్యాం తేన పుష్పాణి నాన్యథా।
భూయ ఏవ సుగంధీని హృపితాని భవంతి హి ॥ 3-73-16(18706)
ఏతాన్యద్భుతకల్పాని దృష్ట్వాఽహం భృశవిస్మితా।
చేష్టితాని విశాలాక్షి బాహుకస్య సమీపతః ॥ 3-73-17(18707)
బృహదశ్వ ఉవాచ। 3-73-18x(1968)
దమయంతీ తు తచ్ఛ్రుత్వా పుణ్యశ్లోకస్య చేష్టితం।
అమన్యత నలం ప్రాప్తం కర్మచేష్టాభిసూచితం ॥ 3-73-18(18708)
సా శంకమానా భర్తారం నలం బాహుకరూపిణం।
కేశినీం శ్లక్ష్ణయా వాచా రుదంతీ పునరబ్రవీత్ ॥ 3-73-19(18709)
పునర్గచ్ఛ ప్రమత్తస్య బాహుకస్యోపసంస్కృతం।
మహానసాచ్ఛ్రితం మాంసమానయస్వేహ భామిని ॥ 3-73-20(18710)
సా దృష్ట్వాబాహుకే వ్యగ్రే తన్మాంసమపకృష్య చ।
అత్యుష్ణమేవ త్వరితా తత్క్షణాత్ప్రియకారిణీ।
దమయంత్యై తతః ప్రాదాత్కేశినీ కురునందన ॥ 3-73-21(18711)
సాఽశితా నలసిద్ధస్ మాంసస్య బహుశః పురా।
ప్రాశ్య మత్వా నలం సూతం ప్రాక్రోశద్భృశదుఃఖితా ॥ 3-73-22(18712)
వైక్లవ్యం పరమం గత్వాప్రక్షాల్య చ ముఖం తతః।
మిథునం ప్రేషయామాస కేశిన్యా సహ భారత్ ॥ 3-73-23(18713)
ఇంద్రసేనాం సహ భ్రాత్రా సమభిజ్ఞాయ బాహుకః।
అభిద్రుత్య తదా రాజా పరిష్వజ్యాంకమానయత్ ॥ 3-73-24(18714)
బాహుకస్తు సమాసాద్య సుతౌ సురసుతోపమౌ।
భృశం దుఃఖపరీతాత్మా సుస్వరం ప్రరురోద హ ॥ 3-73-25(18715)
నైషధో దర్శయిత్వా తు వికారమసకృత్తదా।
ఉత్సృజ్య సహసా పుత్రౌ కేశినీమిదమబ్రవీత్ ॥ 3-73-26(18716)
ఇదం చ మదృశం భద్రే మిథునం మమ పుత్రయోః।
అతో దృష్ట్వైవ సహసా బాష్పముత్సృష్టవానహం ॥ 3-73-27(18717)
బహుశః సంపతంతీం త్వాం జనః శంకేత దోషతః।
వయంచ దేశాతిథయో గచ్ఛ భద్రే యథాసుఖం ॥ 3-73-28(18718)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి నలోపాఖ్యానపర్వణి త్రిసప్తతితమోఽధ్యాయః ॥ 73 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-73-9 ద్వారం హ్రస్వమపి ఉత్సర్పతి దీర్ఘం భవతి। సంకటే సంకుచితే ॥
3-73-10 పాశవం పశుసంబంధి ॥
3-73-12 సవితుః సకాశాత్।
సమాదధత్ ఉద్దీపితవాన్।
సమాదాయ హ్యావిధ్యైనమితి ఝ. పాఠః ॥
3-73-18 కర్మ పాకాది। చేష్టా భూతజయాది ॥
3-73-22 బహుశః బహువారం ॥
3-73-28 సంపతంతీం ఆయాంతీం ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.